ORGA architect

Publicatie in HoutWereld - parkwoning van hout

2012-02-22T12:49:00.000+01:00

BEEing Green - projectteam compleet!

2011-12-17T15:47:00.003+01:00

Voor ons urbanbeekeeping project: BEEing Green hebben we het projectteam compleet!
In januari zullen we voor de eerste keer bij elkaar komen! Het gaat goed, we kunnen van start!

Initiatiefnemer, ontwerper en bouwkundig toezicht

In de vorm van Stichting Instituut voor Duurzaamheid, organisatie

Kennis van de bijen en zorgen voor imkers

De deelnemende partijen:

Ondersteuning en houtleverancier

Stichting Verdandi als bouwer van de prefab bijenhuizen

Voor onderzoek naar de honingbij

Beplanting en aanplanten i.s.m. de buurt.

Op dit blog staat meer informatie over BEEing Green

Workshop ecologische zelfbouw

2011-12-14T14:14:00.000+01:00

Voor iedereen die meer wil weten over het bouwen van je eigen huis op een ecologische manier is deze workshop een absolute aanrader:

Meer info hier

Aangeboden kavels

Plant je vlag! - gespot

2011-12-08T09:20:00.001+01:00

Daan staat Daan zowaar op de homepage. In het filmpje verschijnen ook nog verschillende maquettes. Kijk maar eens op: plantjevlag.nl!

17. mini-college water - helofytenfilter

2011-12-02T12:33:00.001+01:00

Bij het ecologisch bouwen dienen producten binnen de kringloop blijven, dat geldt uiteraard ook voor water.

De ingenieuze waterkringloop van moeder natuur

De problemen in de waterkringloop

Vroeger gingen mensen naast zoetwaterbronnen wonen. Tegenwoordig hebben we uiteraard de techniek. Die laat het toe om de waterkringloop te beïnvloeden om wille van landbouw en woningbouw. Het grondwaterpeil staat daardoor overal vrij laag. Veen en klei bodems klinken in, waardoor verzakking kan optreden. Aan de andere kant wordt zo'n groot deel van de bodem bedekt met bebouwing en bestrating dat het water niet wegkan en er weer wateropvang gemaakt moet worden.

Dat kan anders (Bron):

Groene daken: het regenwater wordt veel langer op de plek vastgehouden
Regenwateropvang door watertonnen of een ondergronds opvangsysteem. Dit 'grijswater' kan gebruikt worden voor doushe, wassen, tuin besproeien
Minder asfalt, smallere stoepen, liever stenen en uiteraard meer groen
Helofytenfilter om grijs- en zwartwater te zuiveren

Water cirquit in huis

Oppervlakte water, grijs water, zoals regenwater is goed genoeg om je tuin mee te sproeien, was mee te doen en je wc mee door te spoelen.

Drinkwater, (sommigen zeggen 'wit' water), wil je uit je kraan, maar ook uit je douche krijgen (want je kunt het binnen krijgen).

Vuil water, zwart water komt uit het toilet en de keuken en is niet meer te gebruiken zonder filtering.

Van Zwart en grijs water kun je schoon, grijs water maken door het door een helo- of hydrofytenfilter te laten gaan, om vervolgens weer te gebruiken voor de was/tuin en wc.

Hierna, zou je in principe nog een filtering kunnen toepassen zodat het grijze water ook drink water wordt, maar daar is een flinke bewerking voor nodig (omgekeerde osmose), met 3x per jaar een officiële check. Gebruikelijk is het, om het grijs en zwartwatercirquit te regelen:

Grijswater cirquit

Het helofytenfilter

Dit moerasfilter van riet of biezen is niet alleen een oplossing voor het waterkringloopprobleem, maar ook een mooi ecologisch alternatief van rioolzuiveringsinstallaties. Een hydrofytenfilter is overigens hetzelfde, maar dan gemaakt van waterplanten.

Helofytenfilter

Het is gewoon een vijver met rietplanten en... bacteriën. De bacteriën doen het werk en het riet zorgt ervoor dat ze dit kunnen doen. Het vuile water wordt afgevoerd naar en septic tank, deze staat aangesloten op een pomp die het grijze water naar de vijver pompt en weer terug het huis in. Het bijzondere is ook dat grijs en zwartwater heel zuurstofarm is en het helofytenfilter het zelf weer rijk maakt. In de traditionele waterinstallaties moet dit door beluchters (pompen) gebeuren.

Et voila:

'zwart' water is 'grijs' water geworden door het hylofytenfilter

Belangrijk is hierbij wel dat je geen gloor gebruikt in het toilet, want daar kunnen de bacteriën aan dood gaan. Uiteraard heb je hier heel goede ecologische alternatieven voor (Ecover)

Meer info over helofytenfilter

Stedenbouw & Architectuur: Bouw en Zorg

2011-12-01T21:03:00.001+01:00

Het kan niet op!
Nog een publicatie: deze keer in de Stedenbouw & Architectuur special over Bouw en Zorg!

16. mini-college: zonne-energie: zonwering - zonnewoning

2011-12-01T15:55:00.000+01:00

In het vorige college vertelden we over architectonische trucjes om de zon met haar licht en warmte zo veel mogelijk naar binnen te krijgen. Prachtig energiebesparend voor de wintersituatie.

Vandaag kijken we naar de zomersituatie waarin je juist koelte (en geen dure en energie slurpende airco's), maar wel nog licht wilt.

Dak overstek met optimale hellingshoek

Architectonische zonwering

Het dakoverstek heeft een hellingshoek waarbij op 21 juni de zon op het dak blijft hangen om het gebouw mooi koel te houden en op 21 december onder het dak overstek duikt om het gebouw te verwarmen.

De ideale hellingshoek hangt af van de hoogte van het gebouw en uiteraard van de eventuele omliggende gebouwen.

Horizontale lamellen houden zon tegen,

maar niet het uitzicht

Mechanische luiken die worden opgetrokken tot de optimale stand

Natuurlijke zonwering

Helemaal ideaal is het natuurlijk als de natuur je zonnewering vormt: met een boom die in de zomer mooi in het blad zit en in de winter de zon tussen de takken doorlaat.

Hoge bomen behouden het uitzicht

Of aan de noordkant een groenblijvende hedera en aan de zuidkant een bladverliezende klimop die in de zomer je muren koel houdt maar in de winter ze lekker laat opwarmen omdat de klimop zijn blad dan verloren heeft.

Een klimop kan prachtig kleuren in de herfst

Een klimop groeit vanzelf...

'De klimop vreet in de voegen...' klopt, maar alleen bij voegen die teveel kalk bevatten. Tegenwoordig zijn de eisen strenger en komt de klimop daar echt niet doorheen.

Passieve zonne-energie, isoleren en ventileren

De kracht, en kostenbesparing ligt in de juiste combinatie vinden tussen deze drie. Dit werkt het best in bouwteam: alle partijen (architect, aannemer, installateur en constructeur) worden er al meteen in het ontwerp-proces bij betrokken. En alles hangt af van de voorkeuren en prioriteiten van de opdrachtgever.

zonnewoning

Zonnewoning

Alweer een leuke nieuwe term. Dit is 1 oplossing voor van de bovengenoemde combinatie (nu nog een beetje architectonisch inpassen...)

Een zonnewoning is eigenlijk een keurmerk dat eisen stelt aan EPC, duurzame energie opwekking en materiaalgebruik.

meer info over zonnewoning

En nogmaals in Gezond Bouwen & Wonen!!

2011-11-29T21:39:00.001+01:00

Ecologisch woonhuis in Gezond Bouwen & Wonen

2011-11-29T21:31:00.001+01:00

15. mini-college: passieve zonne-energie binnenhalen en vasthouden

2011-11-22T10:34:00.000+01:00

Voor niks gaat de zon op. Laten we daar nou eens gewoon gebruik van maken!

Open zuidgevel met dakoverstek...

...en de gesloten noordgevel

Oriëntatie op de zon

Bij nieuwbouw moet je het gebouw natuurlijk op de zon oriënteren: liefst zuidoost, maar zuidwest werkt nog steeds heel goed (het uitzicht is ook belangrijk). De zonkant maak je dan open en de koude noordkant dicht. Bij ons woonhuis in Almere hebben we het dakoverstek zo gemaakt dat op 21 december, wanneer de zon het laagst staat de zon heerlijk binnenvalt en het woonhuis opwarmt. Tegelijkertijd zorgt het overstek op 21 juni voor schaduw, zodat de zon zo min mogelijk binnenvalt

Dagicht en warmte binnenhalen

Daglicht en warmte is onlosmakelijk verbonden met de kwaliteit en beleving en dus de architectuur van een gebouw.

Hoge ramen brengen het licht en de warmte ver naar binnen

Een vide brengt veel licht en warmte naar binnen

Een serre is goed te gebruiken om de ventilatielucht voor te verwarmen.

Ook een atrium kan werken als een serre

Warmte vasthouden

Dit doen we dus door de noordkant zo dicht mogelijk te houden zodat er geen warmteverlies door de niet zonverwarmde ramen ontstaat. Uiteraard is voldoende isolatie belangrijk (besproken in mini-college 8: isolatiematerialen) omdat isolatie warmte/koelte tegenhoudt.

Om de warmte of koelte op te slaan, heb je massa nodig: een dikke stenen muur, of een geleemstucte muur. De massa neemt de warmte op en straalt het weer uit als de luchttemperatuur zakt. Denk maar aan een koele kerk in de hete zomer: veel massa!

Een innovatieve manier om dit proces te vertragen is het gebruik van in zoutpakketen in vloer en wanden. Doordat het zout warmte vasthoudt boven de 20 graden en het afgeeft beneden de 20 graden, is het idee dat zo een constante temperatuur van 20 graden behouden blijft zonder energietoevoer.

Bio -PCM heeft ruimte nodig om uit te zetten
Het 'plastic' is van afvalsoya gemaakt.

Zoutpakketen toegepast in
Informatiecentrum Ecofactorij,
Apeldoorn

In plaats van zout, kan er ook Phase Changing Material gebruikt worden: PCM. Ook dit materiaal verandert van vorm zodra een bepaalde temperatuur is bereikt, waardoor het warmte kan opnemen en afgeven. ook wordt wel parafine gebruikt en vermengt met het leemstuc.
Onlangs hadden we een leverancier van Bio-PCM over de vloer. Waarbij het materiaal bestond uit soya en ook het plastic waar de soya inzit is van afval-soya gemaakt. Ik kan het niet controleren en ook kreeg ik niet echt een antwoord op de dampopenheid van het geheel als we het toepassen in onze gebouwen.

Licht vasthouden

Dat gaat (nog) niet, maar je kunt het natuurlijk wel geleiden. In een buis (solartube) of als kunstzinnig object.

Principe solartube

De lichtkoker (met spiegels) brengt het daglicht diep in het gebouw

Het volgend college gaat over zonwering en de zonnewoning!

Meer over zonne-energie

BEEING GREEN de bij ecologisch huisvesten in de stad

2011-11-16T22:45:00.000+01:00

In het kader van de Dag van de Duurzaamheid lanceren we vandaag (11-11-11) ons ontwerp voor een eco bijenpaleis: de BEEING GREEN. Het verfraait de stad voor mens en bij!

De bijensterfte is afgelopen winter in Nederland opgelopen tot 29%. Normaal (acceptabel) is 8%. Dit is het hoogst van heel Europa. Dit kan tot een vermindering van 30% aan groenten en fruit leiden, met alle gevolgen voor de biodiversiteit van dien.

Onze bijdrage is het plan de bij in de stad ecologisch te huisvesten. In de stad doen bijen het namelijk veel beter dan op het platteland omdat de meeste mensen geen bestrijdingsmiddelen gebruiken in hun tuin/bloembakken. Tevens is er een grote diversiteit aan bloemen en bloesem en heeft het een milder klimaat waardoor bijen langer kunnen vliegen.

De vorm laat de bijen 1 richting op uitwaaieren,
uitgenodigd door de bloemenwand

Bijenweetjes:
‐ 80% van onze gewassen worden door bijen bestoven

‐ Volgens Einstein overleven we zonder bijen nog 4 jaar

‐ De bijen in Nederland produceren ongeveer 30 kilo honing per volk per jaar

- Iedere BEEing Green heeft minimaal 3 volken voor bestuiving van tuinen en parken

‐ De honingopbrengst van iedere BEEing Green is 90 kg, dat zijn 200 potten

- BEEING GREEN bevordert de natuur en biodiversiteit in de stad

De omheining beschermt de bij tegen honden en kinderen,
en vice versa uiteraard

‐ Bijen vliegen tot ongeveer 3 kilometer in de omtrek van de bijenkast

‐ Voor 1 kg honing vliegen bijen de afstand gelijk aan de omtrek van de aarde

Bijen grid
met deze verdeling wordt de hele stad bevlogen

Het BEEING GREEN plan omvat:

- ontwerp voor ecologische bijpaleizen
- bijengrid i.s.m. imkerverenigingen
- bijenbeleid (geen pesticiden, voedselrijke bloemen en bomen, selectief maaibeleid)
- stimuleren imkercursussen via subsidie gemeenten en imkerverenigingen
- bloemzaadzakjes voor iedereen regelen

Gevlochten bij in het hekwerk

De olie-, krediet-, economische crisis lossen we er niet meer op, maar we kunnen zo wel de bestuivingscrisis helpen voorkomen!

Het achteraanzicht van BEEING GREEN
zo is elke aanzichtszijde totaal verschillend

Bedrijven en imkerverenigingen zijn hierbij uitgenodigd mee te doen. Voor meer informatie neem contact op met ORGA architect.

Partners:

14. mini-college: SMART Homes - domotica

2011-11-14T13:47:00.001+01:00

Er zijn zoveel duurzame concepten actueel momenteel: oa passief bouwen, actief bouwen, eco bouwen, Cradle to Cradle, etc. (zie mini-college 3 en 6). Vandaag weer een leuke: SMART bouwen

SMART doelen stellen

SMART ken je misschien uit de Marketing/Bedrijfskunde en staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Het is een kapstok om goede doelen te stellen, zodat je straks ook kunt evalueren of je doel behaald is.

SMART rijden

Uiteraard ken je hem ook van het autootje. Hier betekent het 'slim' omdat hij klein is (handig bij parkeren) en daardoor niet duur.

SMART
(de auto dan; we kunnen wel een slimmer slot bedenken)

SMART living

Nu heb je ook SMART homes of home automation, the connected home of de meer gangbare term: domotica (een samentrekking van domus (woning) en telematica).
Hierin worden alle apparaten in de woning gekoppeld om:

het je lekker comfortabel te maken (de verwarming gaat aan vlak voordag je thuis bent; en je lampen allemaal in 1 keer uit als je gaat slapen)
de veiligheid te vergroten (een familielid bellen als de rookmelder of alarm afgaat)
energie te besparen (nooit meer een vergeten lamp/verwarming, of alles in een keer uit)

Afstandsbediening domotica

Dus een intelligent systeem dat communicatie tussen de apparaten regelt en dat de controle in jouw hand geeft d.m.v. een afstandsbediening.
Hier kun je heel ver in gaan:

een sensor in de plantenbak die aangeeft wanneer de planten water nodig hebben
een sensor in de koelkast die aangeeft wanneer je nieuwe melk moet kopen

meer over domotica

Enkele voorbeelden van SMART Houses:

SMART house
Chicago, USA

SMART house
Warshow, Polen

Het wordt wel erg technisch allemaal..... Vastlopen, technische mysteries, enz enz en je moet meteen de ICT man erbij halen... of natuurlijk koffie (of aanlenglimonade...) over de afstandsbediening...

C2C bedenker Michael McDonough gaat een stapje verder:

Het E-House
Mid-Hudson Valley, USA

E-House

Dit wordt de nieuwste combinatie tussen ecologisch en SMART genoemd. (Leuk, weer een concept erbij!)
Hierin wordt de volgende vertaling van de ICT gemaakt om het je niet alleen gemakkelijker te maken, maar ook meer eco. De vochtigheid van de planten worden niet alleen gemeten en doorgegeven, maar gewoon zelf water gegeven bijvoorbeeld.

Het leuke vinden wij dan weer dat dit nieuwe concept met al zijn hitech snufjes kiest voor:

lokaal gewonnen materiaal
soort Finoven (efficiënt brandende houtkachel)
ambachtelijke toepassingen
natuurlijk daglicht
natuurlijke ventilatie
te openen ramen

Meer over E-House (scroll maar eens helemaal naar beneden)

Conclusie:

Mooie technieken, goede energiebesparing, maar...
Wat we nu weer echt missen is een beetje architectuur! Wat zijn dat nu voor samengestelde doosjes. Maak mooie moderne ecologische architectuur, dan wordt het nog veel sneller opgepakt!

13. mini-college: biobased bouwen

2011-11-01T10:32:00.001+01:00

Eindelijk weer een nieuw mini-college. De 'professor' is tussentijds druk geweest met het ontwerp en de organisatie van een biobased kinderspeelhuisje en een reis naar Maleisië, Kuala Lumpur om daar te vertellen over biobased bouwen. Aangezien het zo'n groot opkomende nieuwe tendens is, gunnen we jullie uiteraard de kennis hierover uit eerste hand.

De Biobased Economy

Onlangs is bekend geworden dat de overheid de 'biobased economy' wil stimuleren. Europa heeft hier groots op ingezet, met Nederland als voorzitterschap. Letterlijk betekent biobased: op de natuur gebaseerd. Dit is het antwoord op de problemen die we nu zien in de oilbased economy. Bovenop het feit dat alle oliecomponenten door natuurlijke componenten worden vervangen, wordt ook gestreefd naar een zo schoon en energiezuinig mogelijk productieproces. meer

Biobased Economy

Op de natuur gebaseerd

Dit zou betekenen dat elk natuurlijk materiaal er onder valt, maar de term biobased wordt vooral gebruikt voor natuurlijke materialen die een scheikundige bewerking hebben ondergaan. Daardoor zijn ze niet direct biologisch afbreekbaar (biodegradable), maar wel herbruikbaar na behandeling, waarbij er geen giftige stoffen vrijkomen (biorenewable). Het product is weerbestendig is en vergaat dus niet op plaatsen waar natuurlijke materialen wel vergaan!

Biobased materiaal

Zo zijn er natuurvezelcomposieten voor het bekleden van de gevel of als onderlaag op het dak; in schuimbeton wordt het cement deels vervangen door natuurlijke eiwitten; er worden biobased polymeren ontwikkeld die plastics kunnen vervangen; en er zijn geleidende polymeren die metalen kunnen vervangen in het elektriciteitsnetwerk. Het bekend voorbeeld is: Biofoam, een Cradle to Cradle gecertificeerd isolatiemateriaal (soort piepschuim), volledig op plantaardige basis. (zie mini-college 7)

Biobased architectuur

Bouwtechnieken en materialen op de natuur gebaseerd zijn natuurlijk hoogst interessant, want de natuur is immers een briljant ontwerper. Doordat de natuur altijd zoekt naar de meest praktische oplossingen is de link tussen natuur en architectuur snel gemaakt.

Maar wat houdt biobased architectuur in?
Men kan voor vorminspiratie en/of de techniek naar de natuur kijken (zie mini-college 5: biomimetica in de architectuur). De kunst zit in het integraal inpassen van de technieken die de oplossing bieden voor een bepaald bouwprobleem. Vervolgens wordt dit uitgedrukt in biobased materiaal.

Lees meer hierover in dit Artikel

En ook hier gaat het citaat dat onze bedrijfsfilosofie helder weergeeft weer op:

'Als er een betere oplossing te vinden is, dan heeft de natuur deze ongetwijfeld al gevonden.'

Aristoteles

Parkwoning - Wanneer gaan die steigers nu eens weg??

2011-10-15T14:31:00.001+02:00

Do I need to say more...

Drijvend clubgebouw Pegasus in de krant

2011-10-12T15:31:00.000+02:00

Het ontwerp voor de nieuwe Pegasus in de Maas bij Niftrik.
Illustratie: Orga Architect

Scouting spaart voor nieuwe Pegasus

woensdag 12 oktober 011

WIJCHEN - De komende weken zijn cruciaal voor de scoutingvereniging: krijgt scouting Sint-Franciscus Wijchen haar nieuwe Pegasus gefinancierd? Tot vorig jaar beschikten de waterscouts van Sint-Franciscus over een oude Duitse mijnenveger Pegasus die dienst deed als onderkomen.

De grote boot lag bij Niftrik in de Maas. Omdat het schip erg veel onderhoud vroeg, bovendien een keer afbrandde en vaak bezoek kreeg van ongenode gasten, besloot Sint-Franciscus de mijnenveger te verkopen en op zoek te gaan naar een ander clubhuis.

Sint-Franciscus heeft inmiddels al een betonnen bak aangeschaft. Het Nijmeegse architectenbureau Orga Architect heeft een houten clubhuis ontworpen van 22 bij 4 meter dat boven op de ark gebouwd moet worden.

Nu het geld nog. Sint-Franciscus heeft goed gespaard, toezeggingen van een aantal fondsen, nog wat van de oude Pegasus overgehouden. Desondanks komen de scouts 60.000 euro tekort."

De club heeft inmiddels een subsidie-aanvraag ingediend. Als Wijchen dat verzoek niet kan honoreren, vreest Sint-Franciscus ernstig voor het voortbestaan van haar waterscouts.

Op 3 november besluit de gemeenteraad over het subsidieverzoek van Sint-Franciscus.

© Gelderlander 2011, op dit artikel rust copyright.

Ecologisch bouwen in Maleisië

2011-10-07T17:16:00.000+02:00

Daan vertelt in zijn blog voor De Architect:
Ecologisch bouwen in Maleisië

Afgelopen week was ik uitgenodigd om een lecture te houden op een seminar in Kuala Lumpur, Maleisië, over biobased bouwen in het kader van een GreenTech House Competition , georganiseerd door Universiti Teknologi Malaysia (UTM).

Gelukkig een dag te vroeg geland dus nog prima de tijd om eens door Kuala Lumpur te lopen. De conclusie was al snel dat het biobased bouwen hier nog een lange weg te gaan had. Er wordt veel gebouwd, maar alleen als het glimt. Dat begint al met de Petronas towers, een prachtig blinkend duo.

Petronas Towers

Oude gebouwen staan er niet veel. Af en toe zie je nog een wat ouder ‘Oosters’ gebouw, maar over het algemeen zijn ze liever modern. “Old Heritage?? Oude rommel, bedoel je!” Dat idee. Een voorbeeld is, of beter was, de Pudu gevangenis. Deze gevangenis in het centrum van Kuala Lumpur is (positief) bekend om zijn muurschilderingen door gevangenen en (negatief) door zijn bestaan als gevangenis. Hij is gebouwd tussen 1891 en 1895 door de Britten met de gevangenen als bouwvakkers. Tijdens WOII hielden de Japanners er geallieerde krijgsgevangenen vast. De gevangenis kreeg in 1986 nog veel aandacht omdat er twee Australiërs geëxecuteerd werden wegens drugssmokkel. In 1996 is de gevangenis gesloten waarna het gebouw nog heel even als museum fungeerde. Maar het werd toch maar snel gesloopt om er een mooi glimmend winkelcentrum neer te kunnen zetten.

Pudu gevangenis

Pudu muurschilderingen

Over het algemeen erg herkenbaar voor opkomende samenlevingen. Als de samenleving uiteindelijk zover 'ontwikkeld' is als die van ons, gaan je eens terugkijken en bedenk je dat die oude rommel toch wel enige historische en maatschappelijke waarde heeft. Vervolgens kijk je er als ecologisch en duurzaam architect naar en zie je ook dat hij eigenlijk uitstekend aangepast is aan het tropische klimaat. Gelukkig zijn er ook Maleisiërs die dat bedacht hebben en kwam gedurende het seminar het traditionele Malay house verschillende keren aan bod.

Een fraai gerestaureerd traditioneel Malay House, midden in Kuala Lumpur.

Tropische uitdaging

Maleisië heeft een tropisch klimaat. Dat betekent uiteraard dat het er altijd warm is, tussen circa 27 en 34 graden. De 'comfortzone' van het binnenklimaat ligt tussen de 22 en 27 graden (in plaats van 18-20 in Nederland). Net als in andere tropische landen zetten ze de airco, ‘men’s best friend’, op 16 graden (in plaats van bijvoorbeeld 22). Uiteraard is het ook altijd vochtig. Wat je aan de buitengevel gebruikt, krijgt nooit kans om te drogen. Tenslotte waait het er nooit! Dus nauwelijks luchtbeweging. Kortom een aardige opgave.

Malay house

Als we nu eerst naar het Malay house kijken, hoe deed men dat vroeger?

Het Malay house is eigenlijk uitstekende ecologische architectuur. De gebruikte architectonische elementen zijn herkenbaar in heel de tropen - en niet voor niets. Een traditioneel Maleis huis is gebouwd op palen, om bewoners tegen overstromingen en wilde dieren te beschermen, en om lucht onder en door de vloer te laten circuleren. Het dak is in het midden iets opgetild zodat de warme lucht kan ontsnappen. Ook de gesneden houten panelen en ramen rondom het huis stimuleren de luchtcirculatie.

De klimaat principes van het traditionele Malay House.

Het overstek voorkomt rechtstreekse zoninstraling en de pannen van klei op het dak absorberen water als het regent en dienen als massa om het huis af te koelen. Kleipannen zijn overigens niet het meest gangbaar, dat waren geweven daken van palmbladeren, die een goede isolerende werking hebben.

De huizen werden gebouwd van hout. Dat heeft een kleiner accumulerend vermogen dan steen, een lagere thermische capaciteit dus. De moderne gebouwen van beton nemen de hele dag warmte op en geven dat s’ avonds weer af, met als gevolg dat je dag en nacht de airco draait. Bouw je in hout dan zal je overdag, als het erg warm is, de airco laten draaien, maar ’s nachts is dat minder nodig omdat het hout geen warmte opgenomen heeft en dus ook niets afgeeft.

Verhuisbaar huis

Een laatste interessant duurzaam aspect is dat bijna alle traditionele Malay huizen zo zijn ontworpen dat ze verhuisd kunnen worden. Een soort levensloopbestendigheid. Voor ons ‘vast’goed is dat lastiger, maar als je denkt aan bouwen op het water is daar wel veel mogelijk.

Leren?

Wat zijn nu elementen die min of meer een-op-een overgenomen zouden kunnen worden in moderne ecologische tropenarchitectuur? De ventilatieprincipes zijn uitermate interessant, daar zou je zeker wat van kunnen leren en toepasbaar maken. Ook de bescherming tegen de zon door dakoverstekken is bijna meer dan logisch. Je zou kunnen overwegen om materiaal te kiezen met een laag accumulerend vermogen.

Met bovenstaande maatregelen zou je het aircogebruik al kunnen terugdringen. Volledig afschaffen en vragen of de Maleisiërs allemaal in traditionele Malay Houses gaan wonen, zal niet lukken, maar er is veel te winnen. Isolatie kennen ze bijvoorbeeld niet. Vegetatiedaken zouden daarvoor uitstekend werken. Ik zie het zo voor me: een cloud forest roof bovenop de 88ste verdieping!

Wel dient er dan wat aandacht uit te gaan naar de opbouw van de wanden. Vanuit ecologisch oogpunt bouw je dampopen, door de buitenzijde meer damopen te maken dan de binnenzijde, aangezien er binnen de meeste dampproductie is. In de tropen zou dit zomaar andersom kunnen zijn.

Fraai gebruik van bamboe in het ontwerp van 24H architecture voor het resort Soneva Kiri in Thailand.

Tenslotte zullen ze in de tropen nog een slag moeten maken voor wat betreft de status uitstraling. Hier gebruiken alleen arme mensen lokale hergroeibare materialen, zoals bamboe of palmhout. Vanuit ecologisch oogpunt hebben lokale materialen altijd voorrang. Je voorkomt natuurlijk onnodig vervoer, maar ook de nutriënten van de natuurlijke materialen blijven ook op hun oorspronkelijke plek na gebruik (ook een C2C uitgangspunt overigens).

In het gebruik van deze lokale materialen zijn verschillende ontwikkelingen, met name ook dankzij Universiteit Wageningen. Die heeft bijvoorbeeld een techniek ontwikkeld waarbij van kokosnootschillen een harde plaat kan worden gemaakt. De schillen kunnen, normaal beschouwd als een afvalproduct, zonder toevoegingen, puur door te persen in verschillende vormen geperst worden. Dat lijkt me een uitstekende vervanging van afwerkplaten of golfplaten bijvoorbeeld.

12. mini-college: wand- en vloerverwarming - luxe of slim?

2011-10-05T09:35:00.000+02:00

Ook op verwarmingsgebied moeten we een kijken of het nog goed is om het te doen zoals we al 50 jaar doen. De nog steeds gangbare manier van verwarmen is de luchtverwarming, dus de radiatoren, convectorputten en zelfs het inblazen van warme lucht. We hadden beter even naar de Romeinen kunnen kijken! Die gebruikten al stralingswarmte. De verschillen:

Luchtverwarming:

Hoe warm wil je het hebben? 20º C Is comfortabel. Je radiotor wordt gevuld met water dat 70-90º C is. 70º verschil kost een hoop energie!
Dicht bij de radiator is het lekker warm, maar iets verder weg al minder.
Het wordt snel warm, maar koelt ook snel af.
Geen koelende werking in de zomer.
De lucht wordt warm en dat stijgt op gauw op (je houdt dus koude voeten) en tocht over de vloer.
Als er een deur opengaat, stroomt de warme lucht in of uit: tocht!
stofdeeltjes gaan dwarrelen (zie je het voor je in het zonlicht/de lamp?). Hatsjie! (Laten we hierbij maar helemaal niet aan de convectorput denken...).
Astmatisch aangelegde mensen krijgen er helemaal last van.
De huisstof mijt vindt het natuurlijk wel allemaal prachtig!

Stof, wie wil het de ruimte inblazen....

...en deze vrinden erbij!!!

Stralingswarmte:

Om 20ºC te krijgen hoef je het water echt niet zo heet te stoken, we hebben het immers over LTV: LageTemperatuurVerwarming.
De temperatuur wordt gelijkmatig afgegeven.
De 'objecten' (de mensen dus) worden aangestraald. De lucht blijft relatief koud.
Koeling kan ook: in een hete zomer laat je gewoon koud water door de slangen lopen.
LTV is heel goed te combineren met zonneboilers en warmte pompen.

Om het verschil wat tastbaarder te maken:
Bedenk dat je op de wintersport in de sneeuw, in het zonnetje zit. De lucht is koud (-10º C), maar jij kunt in je t-shirtje zitten. De eerste koude dag na een paar warme dagen voel je het ook: je huis is heerlijk comfortabel warm. Dat komt door de warmte die de massa van je huis (de muren etc.) uitstraalt. Hetzelfde effect: infrarood!

De keuze lijkt me niet heel ingewikkeld!

The daily view... from Kuala Lumpur

2011-10-03T13:02:00.000+02:00

Daan is van 1 t/m 5 oktober te vinden in Maleisië op het seminar Biorenewable Sustainable Hous Design:

Dinsdag 4 oktober geeft hij een lezing over biobased bouwen: Speaker architect ir. Daan Bruggink.

Het seminar is gekoppeld aan een architectuurprijsvraag. Het is natuurlijk een ander verhaal dan in het natte en koude zeeklimaat waarin wij onze huizen warm en droog willen houden. Het is in Maleisië immers altijd warm... Ander interessant punt die je als Hollandse architect wel eens zou kunnen vergeten is dat de zon hier niet van een kant komt, maar gedurende het jaar van het zuiden of van het noorden. Kuala Lumpur is immers maar 4 graden van de evenaar! Bovendien waait het hier zelden.

Ook hebben we ons verdiept in de lokale wooneisen. Zo ligt de 'comfort-zone' van het binnenklimaat tussen de 22 en 27 graden... (ipv 18-20 in Nederland). Een uitdagend probleem is de eeuwige vochtigheid. Materiaal wat je tegen de buitengevel gebruikt is altijd vochtig en krijgt dus geen kans om te drogen.

Petronas Towers

Tenslotte is het natuurlijk heel interessant hoe lokale vakgenoten over biobased bouwen denken en wat hun ervaringen zijn. Alhoewel de professor, met een specialiteit in 'energy-efficienty', uitlegde dat de gloeilamp 90% van zijn energie in warmte uitstoot en dat je dus beter een spaarlamp kan gebruiken (LED noemde hij niet...) is het ook interessant om te horen dat er goed onderzoek wordt gedaan naar passief bouwen in de tropen, met interessante uitkomsten.

Ondertussen wordt ook even genoten van het uitzicht vanuit het hotel. Helaas zijn de de toeristen toegang aan het verbouwen, dus kan je er niet op...

11. mini-college: ventilatie - natuurlijk en mechanisch

2011-09-22T15:49:00.000+02:00

In de vorige mini-colleges hebben we uitgelegd hoe belangrijk het is voor de energiebesparing om een luchtdichte isolatie te hebben. Je wil geen koude tocht, maar wel frisse lucht binnen!

Dit keer even een wat langer college tussendoor.

Het bouwbesluit

Voor nieuwbouw heeft het bouwbesluit een hele set aan eisen m.b.t. ventilatie. Als je het naadje van de kous wilt weten, dan is dit een goede uitleg.

Kort gezegd: er wordt gerekend met de luchtsnelheid, de hoeveelheid ventilatie (hoger bij badkamer ivm vocht bijv.) en de richting van de ventilatie (waar gaat de rook naartoe)

Mechanische ventilatie

Er zijn verschillende soorten mechanische ventilatie, we bespreken ze van volledige- tot balansventilatie.

Volledige mechanische ventilatie met een WTW (warmtewisselaar, dus WarmteTerugWin) die de warmte overbrengt van de‘vieze’ binnenlucht naar de ‘schone’ buitenlucht (in Passiefhuizen gebruikt). Je hebt hier een centrale regelaar.
Er is ook eens systeem die de warmte uit de ventilatielucht afgeeft aan het water voor de vloer- en wandverwarming.
Vraaggestuurdnatuurlijk ventileren. Verse lucht komt via roosters. Een ventilatie-unit zorgt voor de mechanischeafzuiging in natte ruimtes. Deze unit meet bijv. de CO2 waarden in deafvoer lucht: op het moment dat deze gaat stijgen worden de roosters in degevels automatisch verder geopend. Is dat niet voldoende, dan gaat de unitharder zuigen. Alleen als het nodig is (vraaggestuurd), dus bespaart energie.
Vraaggestuurde balansventilatie. Deze unit zuigt niet alleen in de natteruimtes, maar per ruimte en ook alleen indien bijv. de CO2 waarden te hoogworden. Hier kun je dus wel roosters toepassen of een raam openzetten. Wanneer de waarden dan dalen, stopt de unit met het afzuigen van de ruimte.Efficiënt dus, want ‘lege’ kamers worden niet afgezogen. De warmte uit deafgevoerde lucht wordt wel teruggewonnen en direct centraal teruggeleverd inbijv. het trappenhuis.

Over mechanische ventilatie is veel te doen. Kost veel energie en cruciaal is de juiste afstelling, schoonhouden van de filters en er mag ook geen verontreiniging in de leidingen ontstaan, omdat het gezondheidsklachten kan opleveren.

Natuurlijke ventilatie

De Multivent, natuurlijke ventilatie

Bij natuurlijke ventilatie wordt er gebruik gemaakt van de luchtstromen die spontaan in de woning ontstaan: de trek.

Deze wordt versterkt door hoogteverschil. Daarnaast is er altijd een drukverschil tussen beide zijden van een gebouw en er stroomt altijd lucht over het gebouw.

Natuurlijke ventilatie werkt dan als volgt: op het dak staan luchtpijpen die zo ontworpen zijn dat ze zelfs bij windstilte voldoende trek hebben. Zij trekken de lucht uit de natte ruimten (badkamers, toiletten, keukens). Door het maken van spleten van 1 cm onder de deuren kan de lucht vrij stromen in het gebouw. Frisse lucht komt van buiten door ventilatieopeningen (klapraampjes, roosters, luchtpijpen) verdekt boven de ramen of in de gevels.

Een gek op het dak

Er zijn zelfregulerende (winddrukafhankelijke) roosters die zichzelf sluiten indien het te hard gaat waaien. In de pijp kun je bovendaks een ventilator integreren die afzuiging garandeert.

Ook op grote schaal is dat mogelijk. Denk aan de gek op het stadsdeelcomplex Leidschenveen- Ypenburg, goed zichtbaar vanaf de snelweg A12.

Grondbuis en serre

Het mooist is om te kijken naar ‘Low-Tech” oplossingen, denk daarbij aan een grondbuis die 's zomers de binnenstromende ventilatie lucht koelt en ’s winters verwarmt.

Of is het mogelijk om een serre te plaatsen? Dan kan die uitstekend gebruikt worden voor wisselende ventilatie tijdens zomerdagen, zomernachten en winterdagen. Geen serre? Dan kan er door luiken zomernachtventilatie via luiken.

10. mini-college: luchtdicht en ademend...?

2011-09-19T14:52:00.000+02:00

Dit mini-collega gaat over een gezond binnenklimaat en het onderhoud van je constructie.

Dacht je dat het gebouw vooral aan de buitenkant moest worden beschermd tegen vocht?

Binnen is de lucht altijd vochtiger dan buiten. Dit komt door door koken, wassen, douchen en simpelweg mensen (ademen). Als dit vocht condenseert tegen je spiegel à la, maar je wil het niet in je constructie...!

Vroeger en nu

Vroeger had je dit probleem niet omdat er genoeg kieren in elk gebouw zaten die voor tocht en ventilatie zorgden. Tegenwoordig willen we geen energieverlies meer door die kieren, dus gaan we nauwkeurig isoleren, waardoor de dampdruk toeneemt en deze waterdamp door de kieren je constructie instroomt (door 1mm kan wel 1/2 liter binnenkomen in de winter!) met schimmels en rotting tot gevolg en uiteraard verlies aan isolatievermogen.

Je moet dus vocht (beter: damp) dat van binnenuit komt weren. In de traditionele bouw wordt nog maar al te dampdichte folievaak gebruikt. Een afrader gezien er altijd wel wat vocht (of damp) al in de constructie zelf zit of door een lek naar binnen komt. Dat kan er dus nooit meer uit. Bovendien pak je het gebouw in in een "plastic zak”, die door apparaten voorzien wordt van verse lucht... niet de meest gezonde en comfortabele wijze van wonen en werken.

Luchtdicht bouwen

Dampopen folie

Enerzijds moet je dus damp van binnen weren, anderzijds de thermische schil van je gebouw luchtdicht maken. Dit doe je door je dampscherm. Aan de binnenzijde van je constructie (buitengevel) leg je een dampscherm door het gebruik van bv OSB platen. Alle naden moeten goed afgesloten zijn, waar speciale (dampopen!) tapes voor zijn. Je dampscherm zorgt dat damp van binnenuit niet in je constructie komt (goede ventilatie is binnen dus van belang!) en maakt het gebouw tegelijkertijd thermisch luchtdicht.

Dampopen folie

Materiaal kan prima luchtdicht zijn en toch vocht doorlaten (denk maar aan papier). De truc is om te beginnen met de waterkerende dampopen folie en daarna materiaal te gebruiken dat naar buiten toe steeds dampopener wordt, zodat er geen risico op condensatie is.

Et voilà, je hebt:

een luchtdicht gebouw dat 'ademt'
condensvrij ter bescherming van je isolatie en constructie
een heerlijk binnenklimaat met lage vochtigheid
ruimtes die snel opwarmen en makkelijk op temperatuur blijven

Parkwoning - Shake-shakes...

2011-09-19T10:22:00.000+02:00

Jaja nu gaan ze er echt op! Spannend...en prachtig....

Drijvend clubgebouw - scouting Wijchen

2011-09-19T09:58:00.000+02:00

Het ontwerp en de maquette staan er!

Het nieuwe clubgebouw van de scouting St. Fransiscus, Wijchen

Het ontwerp legt in zijn vorm en uitstraling een relatie met het water, zonder echt een 'schip' te zijn.
En zo zag het oude clubhuis eruit : de Pegasus

De oude wasserij Zutphen

2011-09-19T09:56:00.000+02:00

Afgelopen maand met potentiële opdrachtgevers wezen kijken bij de oude wasserij in Zutphen, de IJsselstroom. Zij zijn van plan het bekende industrieel erfgoed aan de IJssel herbestemmen tot een duurzaam woon-werkpand: duurzame monumentenzorg!

Een plaatje is het!

9. Mini-college: kruipruimteloos bouwen!

2011-09-16T14:33:00.000+02:00

De kruipruimte

De kruipruimte zoals iedereen hem voor zich ziet...

Houten vloeren konden vroeger niet luchtdicht gemaakt worden en mochten uiteraard niet vochtig worden. De kruipruimte diende dan:

om schadelijke bodemgassen als radon op te vangen en af te voeren
voor vochtafvoer
en toegang tot leidingen voor onderhoud.

Tegenwoordig kan de begane grond vloer wel luchtdicht gemaakt worden, sterker nog: het Bouwbesluit eist het zelfs. Vloeren zijn zelden nog van hout, dus vocht is minder een probleem, echter wil je uiteraard de schadelijke bodemgassen er wel uit ventileren. Tenslotte is de kwaliteit van het leidingwerk tegenwoordig zo goed dat het langer mee gaat dan de vloer zelf.

Kruipruimteloos bouwen is dus goed mogelijk (in Duitsland doen ze niet anders...) en daar zit bovendien een kostenbesparing in, door het uitsparen van roosters, luiken en de uren! Uiteraard moet je dan wel een paar maatregelen nemen:

Luchtdichte begane grond vloer

Beton is hiervoor het meest gangbaar (lees: eenvoudig en goedkoop), maar niet zo zeer ecologisch. Alhoewel sommige gemeenten eisen dat je een betonvloer aanlegt, mag je een begane grond vloer zonder probleem van hout maken. Wel moet je er dan voor zorgen dat hij luchtdicht is door het gebruik van folies.

Bodemafsluiter: schelpen

Schelpen hebben geen capilaire werking

Een luchtdichte vloer voorkomt dat de schadelijke bodemgassen in je leefmilieu komen. Beter is om het probleem bij de bron aan te pakken en de bodem af te sluiten. Dat kan met folies, maar wij maken graag een dubbelslag en gebruiken altijd schelpen, een natuurlijk bouwproduct en vanwege de hergroeibaarheid onbeperkt voorradig. Schelpen hebben in tegenstelling tot zand geen capillaire werking, het trekt het vocht niet omhoog en de stilstaande lucht tussen de schelpen isoleert (een Rc waarde van 1,0 per 10 cm schelpen) en sluit dus de bodem af voor de bodemgassen. Isolatie en bodemafsluiter. Natuurlijk moet je dan niet boven de schelpen gaan ventileren, dan verliezen de schelpen hun isolatiewaarde.

Leidingwerk

Kruipruimteloos bouwen zorgt er wel voor dat je niet meer bij leidingwerk kan dat onder de vloer ligt. In principe is het leiding werk tegenwoordig zo goed dat dat ook niet meer nodig is. Sommige opdrachtgevers en sommige aannemers krijgen daar een beetje kriebbels van. Je kan al beginnen met zoveel mogelijk leidingwerk op of in de vloer te verwerken. Zorg daarnaast voor een doorblaas mogelijkheid van de riolering. Als je je echt zorgen maakt kan je er voor kiezen om bv in de bijkeuken (waar al het leidingwerk samen komt) een luik te maken.

Hier zie je de schelpen tussen de funderingsbalken bij de bouw van een woonhuis in Almere. Altijd leuk om te zien dat de onderaannemer uit pure gewoonte de mangaten in de funderingsbalken heeft gemaakt: de balk wordt onderbroken zodat je er tussendoor kan kruipen.

Dat is dus nogal overbodig bij kruipruimteloos bouwen!

Volgend college gaat over het voorkomen van schimmels en rotting, maar ook niet in een plastic zak willen verblijven: het dampscherm.

8. Mini-college: isolatie - de thermische schil

2011-09-15T14:53:00.000+02:00

Dit mini-college vertelt de techniek van het isoleren. Het is heerlijk als je onder een warm dekbed ligt, maar onconformtabel als er een kier ontstaat...

koudebrugonderbreking

Duidelijke koudebrug bij het kozijn!

Een koudebrug wil je voorkomen. Deze geleidt nl. de warmte van binnen naar buiten (in feite is het dus een warmtebrug, maar binnen voelt het koud aan, dus lijkt het een koudebrug).
Een koudebrug kan bij elke aansluiting ontstaan: in wanden, daken, vloeren en aansluitingen met kozijnen etc. De hele thermische schil moet dus goed aaneengesloten zijn en doorlopen zonder naden en tochtkieren.

wel/geen pur

Traditioneel heeft de aannemer de purspuit in de aanslag, die is handig bij snel (lees: slordig) werken, maar is niet bepaald ecologisch.

Stap 1: is dus netjes werken, dan ontstaan er geen tot nauwelijks nadenStap 2: Houtskeletbouw is vaak prefab, dus er kan in de fabriek onder gecontroleerde omstandigheden gewerkt worden (dus er hoeft niet ter compensatie gepurd te worden)
Stap 3: Als alternatief is er ooit een pur ontwikkeld op basis van kurk. Er wordt echter getwijfeld over de verwering in de loop der jaren. Beter is een biobased PUR, die zijn er al wel. Google maar eens op 'biobased polyurethanen', of op 'biobased insulation'.

Het is een kwestie van netjes werken en dan kan dat prima zonder Pur-spuit.

HR glas en Passiefkozijnen

Er zijn veel soorten in isolatieglas: warmte werend, geluidwerend, brandwerend. Het een heft soms de werking van het ander op (meer geluidwerend is minder isolerend).

Als er gebruik wordt gemaakt van een dun metaal laagje op het glas, dan heet het HR. Hoe beter dit laagje werkt, hoe beter het isoleert en hoe meer plusjes erachter komen: HR++. Voor het glas kiezen wij meestal voor standaard HR++ isolatieglas (dubbelglas).

Deze dubbele beglazing brengt zonnewarmte binnen,
houdt kou buiten en warmte binnen

Waar mogelijk (lees: het budget het toelaat) kun je driedubbelglas gebruiken. Nog beter isolerend en geluidwerend.

Driedubbelglas

Beter nog zijn passiefkozijnen: houten kozijnen met doorgaans een isolatieonderbreking van hard purschuim. Pur? Gelukkig is er een Belgisch bedrijf dat houten passiefkozijnen levert met kurk ipv pur. Echter verbied het Nederlandse bouwbesluit het gebruik van deze ramen omdat ze niet voldoende aan de gestelde inbraakwerendheid van kozijnen....zucht.... Alsof de gemiddelde inbreker daar op let en dan ook nog kan zien of er kurk of PUR inzit....
Passiefkozijnen kosten ongeveer 25% meer dan standaardkozijnen.

Houten Passiefkozijn met zeer hoge isolatiewaarde

Het volgende mini-college gaat verder over bouwen zonder een kruipruimte onder je pand.

Olifantenkooi

2011-09-13T16:03:00.000+02:00

Uitgenodigd voor de YD2M Olifantenkooi georganiseerd door Architectuur Lokaal:

"Vier bijeenkomsten voor jonge, ambitieuze en creatieve ontwikkelaars en ontwerpers.

Jonge ontwikkelaars zoeken naar nieuwe ontwerpconcepten. Jonge architecten zoeken nieuwe ontwikkelmodellen.

De bijeenkomsten zijn bedoeld om in intensieve workshops gezamenlijk na te denken over nieuwe manieren voor samenwerking in de aanpak van actuele opgaven en processen. Om een optimale kruisbestuiving tot stand te kunnen brengen wordt – door middel van cases - nadrukkelijk gestuurd op het ontwikkelen van nieuwe (ontwerp- en financiële) concepten. Er wordt naar gestreefd zoveel mogelijk potentiële opdrachtgevers, mediapartners en andere deskundigen te betrekken bij de (deel)sessies."

Morgen begint het! Kijk hier voor de andere deelnemers!

Parkwoning - shakes....

2011-09-13T15:57:00.000+02:00

Kijk dat is pas een stapeltje shakes. Die moeten allemaal op het dak. Shingles zijn gezaagd, shakes zijn gekloofd en daardoor op de natuurlijke structuur gescheurd en veel beter waterwerend.

En zo liggen ze straks op het dak!

7. Mini-college: isolatie - de normen

2011-09-12T14:35:00.000+02:00

Mini-college 6 gaat over het volgende populaire onderwerp na energie, namelijk: isoleren.

Isoleren staat boven aan bij Stap 1 in de Trias Ecologica: verminder de vraag (naar verwarming/verkoeling)! (zie mini-college 1)

Goede isolatie houdt het pand warm in de winter en koel in de zomer. Ons motto: bezuinig nooit op isolatie!

Het Bouwbesluit

In het Bouwbesluit staan de regels waaraan nieuwe gebouwen moeten voldoen.
Sinds 1 januari 2011 staat hierin dat de isolatiewaarde (Rc-waarde) van de buitenschil ‘maar liefst’ verhoogd is van 2,5 naar 3,5 m2 K/W.

De Rc-waarde

R staat voor warmteweerstand en c voor constructie.
De Rc-waarde geeft dus aan hoe moeilijk de warmte/kou door de muur/dak/vloer komt. Hoe hoger deze waarde, hoe beter de isolerende werking.

Passief bouwen streeft naar een Rc van 10,0 m2 K/W. Wij bouwen met een isolatiewaarde van minimaal 6 of 7 m2 K/W. Isolatie waarden boven de 7 wegen niet meer op tegen de investering.

EPC-norm

Bij een bouwvergunning moet je de energieprestatie van een pand aantonen, de zogenaamde EPC-norm (Energie Prestatie Coëfficiënt). Die is voor woningen op 1 januari 2011 verhoogd van 0,8 naar 0,6.
Bij deze prestatie-eis wordt gekeken naar het energieverbruik voor verwarming (isolatie en ventilatie), koeling, bevochtiging, ventilatoren, pompen, warm tapwater, verlichting bij een bepaald gebruikersgedrag. Hoe lager het getal, hoe energiezuiniger het ontwerp.

Helaas wordt de EPC berekening een steeds meer achterhaalde prestatieberekening, zo is een Rc-waarde hoger dan 6,0 m2 K/W niet meer van invloed op de EPC uitslag. Vreemd.....

Isolatiemateriaal - de keuzes

Stro
hoge isolatiewaarde, maar alleen bij dikke strobalen, goed betaalbaar,
onderhoudgevoelig
wordt regelmatig gebruikt

Kurk
hoge isolatiewaarde, prijzig
wordt vrij regelmatig gebruikt

Hennep,
gemiddelde isolatiewaarde, goed betaalbaar
in opkomst

Wol, houtvezel, vlasvezel en cellulose zoals al besproken in
mini-college 2:

Houtvezel
hoge isolatiewaarde, wat hogere prijs
veel gebruikt
Cellulose
gemiddelde isolatiewaarde, goed betaalbaar
veel gebruikt

Wol
hoogste isolatiewaarde, nagenoeg onbetaalbaar
weinig gebruikt

Biofoam (plantaardig piepschuim)
gemiddelde isolatiewaarde, prijzig
in opkomst
De keuze van het materiaal hangt af van:
hoeveel ruimte je hebt om te isoleren (stro heeft veel ruimte nodig, biofoam weinig)
je eigen gevoel (er zijn mensen die geen woordjes in hun muur willen hebben van het gerecyclede papier van cellulose!)
en uiteraard je investeringsbudget (hoe meer je nu investeert in isolatie, hoe lager je energierekening straks).
Let wel: de materiaalkosten zijn maar een klein percentage van de totale bouwkosten (grond, notaris, architect, constructeur, taxateur, bodemonderzoeker, arbeidsloon aannemers etc.), dus een klein percentage hogere kosten, is helemaal een klein percentage van de totale kosten.

Volgend college meer over isoleren: koudebrug onderbreking, kozijnen en damp-open bouwen.

De ecovilla aan de Vecht is zo mooi geworden!

2011-09-07T14:53:00.000+02:00

Sven en Astrid ontwierpen dit huis met een traditionele architect. Toen ze het toch ecologisch wilden, kwamen ze bij ons. Et voilà: zo kan het dus ook!

ecologische villa aan de Vecht

mooi contrast tussen strak stucwerk en de ruige gebinten

pen-gat verbindingen

classy en rustiek

sfeervolle verlichting

authentieke deuren

de kamer van dochterlief

de kamer van zoonlief (met het prachtige uitzicht over de Vecht)

De kinderbadkamer

het is er heerlijk vertoeven

Meer over het ontwerp en de ecologische transformatie vind je hier.

6. Mini-college: energiezuinig/nul/neutraal/passief of actief?

2011-09-07T12:01:00.000+02:00

Weet je het nog, de Trias Ecologica? (2e blog in de reeks mini-colleges), die is ontstaan vanuit de Trias Energetica (zoals we weten is immers alles energie, want dat levert centen op, dus krijgt het meer aandacht...)

Hieronder eenvoudig opgesomd de verschillende wijze van energiezuinig bouwen:

Passief bouwen

Dit is een van de bekendste voortvloeisels uit de duurzame bouwgolf van de laatste jaren. De focus ligt in principe puur op energie. Het hele gebouw mag van 'foute' en 'ongezonde' materialen gemaakt zijn, volgestopt met apparaten, waarbij de energie gehaald uit eindige bronnen zoals olie of gas, als je maar aan de eis van 15 kWh/(m2jaar) voldoet. Dan heb je een passiefgebouw.
Gezegd dient wel te worden dat de meeste passiefbouwers wel degelijk naar de materialisering en gezondheidsaspecten kijken en daar duurzame beslissingen in nemen.

Energieneutral bouwen

Deze vorm is al veel natuurlijker en ook logischer: in de winter zal je immers altijd meer gebruiken dan je op kunt wekken en in de zomer zal je juist meer opwekken dan je verbruikt. De balans over een jaar is je gebouw dan neutraal.

Nulenergie, nulwoning, balanswoning, CO2-neutraal

Deze begrippen komen grotendeels op hetzelfde neer. Ze hebben vooral gemeen dat ze voor een compact ontwerp gaan, hoge isolatie toepassen en streven naar goede luchtdichting.

Actief bouwen

Dat is eigenlijk het meest voor de hand liggend. In de praktijk blijkt vaak door overdimensionering dat je energie overhoudt. Dan ben je niet neutraal, maar positief, of beter: actief!

Het resultaat: natuurlijke actieve gebouwen!

Parkwoning - gevelbetimmering

2011-09-06T22:03:00.000+02:00

De eerste planken zijn aangebracht, dat wil ik jullie niet onthouden!

5. Mini-college: biomimetica - in de architectuur

2011-09-05T10:57:00.000+02:00

In het 5e mini-college over ecologisch bouwen gaan we verder op de 4e over biomimetica.

Biomimetica, of Biomimicry betekent imiteren of nabootsen van de natuur.

Bios = leven
memesis = mimieken, nabootsen.

In het vorig college bekeken we hoe de Gulden Snede en de Fibonacci Reeks, geleerd van Moeder Natuur gebruikt kunnen worden om natuurlijke verhoudingen te integreren in onze omgeving. Nu kijken we minder naar de verhoudingen in de natuur, maar meer naar de technieken zelf, want, zoals we al eerder zeiden:

*"Als er een betere oplossing te vinden is, dan heeft de natuur deze ongetwijfeld al gevonden."
Aristoteles

Voornamelijk afbeelding, dat maakt het direct helder. Eerst de natuurlijke techniek, vervolgens toegepast in onze wereld.

A. De gekartelde vin van een walvis zorgt voor minimale waterweerstand....

walvis vin

...en wordt toegpast in windmolen wieken voor veelminder weerstand.

Wiek van een windmolen

B. Je hebt vast wel eens ongemerkt een klittebolletje meegenomen uit het bos...

De klit

... de vele flexibele haakjes zorgen ervoor dat ze gemakkelijk hechten, heel stevig 'kleven', maar ook zonder te breken kunnen onthechten als je aan 1 kant begint met lostrekken. En deze techniek is gebruikt om een alternatief voor de rits te vinden.

Klittenband

C. Van de Lotusplant (symbool voor reinheid in Japan) is geleerd hoe je water- en bacterie-afstotende verf kunt maken. Het lotusblad lijkt glad maar is eigenlijk een soort spijkerbed van kleine nopjes, met daarop wasachtige kristalletjes. Hierdoor krijgt vuil geen grip. Water (regen) rolt er zo vanaf en neemt direct al het vuil mee....

Het lotusblad en niet hechtende verf
Uitgebreide uitleg: lotuseffect

D. Zoals we in het vorige mini-college keken naar de Gulden Snede van deze gespiraalde pitten en blaadjes...

...zo wordt deze techniek ingezet om de ventilatoren te optimaliseren.

E. Spinrag kan tot 5 keer sterker zijn dan staldraden van gelijke dikte. Het rag wordt gevormd door eiwitten die de basis zijn van vezels. Die vezels komen geordende en ongeordend voor. De ongeordende vezels vormen nanosponsjes (een soort bolletjes wol) en de geordende vezels vormen de connectie tussen die sponsjes...

...men is er nog niet echt in geslaagd om spinrag na te maken. Vaak wordt geopperd dat het goed zou kunnen dienen voor kogelvrije vesten. Echter heeft onderzoek uitgewezen dat spinrag heel sterk, maar juist ook heel flexibel is, dus een kogel zou inclusief vest het lichaam binnendringen...

Kogelwerend vest

uitgebreide info

Een interessante website over allerlei technische toepassingen van de natuur is wetenschap24

Nu naar de architectuur:

F. De termietenheuvel staat in extreme hitte en extreme kou...

termietenheuvel

...van binnen blijft de temperatuur echter constant en er wordt goed geventileerd...

...de methode geanalyseerd en in een menselijk jasje gegoten...

...is het vervolgens in een gebouw toegepast... (nu nog mooie architectuur van maken.)

Eastgate Centre Building

Mike Pearce

Harare, Zimbabwe

G. De lotus bloem heeft ons ook een prachtige techniek geleerd...

...het bloemblad heeft de ideale vorm om zoveel mogelijk zonlicht op te vangen.

Soeters Van Eldonk hebben dat prachtig in dit prijswinnend ontwerp vertaald. De 'bloem' heeft nog altijd de ideale hellingshoek en oriëntatie.

Wuhan Energy Flower
Soeters Van Eldonk architecten,
Wuhan, China

Naast de technieken hebben ook de vormen uit de natuur tot veel imitatie/nabootsing geleid.

H. De architect die het meest bekend staat om zijn ontwerpen die qua vorm geïnspireerd zijn door de natuur is natuurlijk Gaudi. Hij ontwierp gebouwen oa. als menselijke skeletten, grotten en draken. Ook voor dit schubbendak stond de draak model (wat ons inziens weer geïnspireerd is door de varaan)...

Casa Batlloó

Antoni Gaudi

Barcelona, Spanje

I. In de natuur zien komt de spiraal heel vaak voor: hoe een bloem zich ontvouwt, het water wegloopt in een putje, een navelstreng, de pitten van een zonnebloem en natuurlijk ook een...

wulk (zeekslak)

Een schelp heeft die spiraal om met zo min mogelijk materiaal in sterke stroming te kunnen blijven liggen. Santiago Calatrava heeft zijn ontwerp voor de Chicago Spire daarop gebaseerd, waardoor je met minder materiaal hogere windruk kan weerstaan.

The Chicago Spire

Santiago Calatrava

Chicago, VS

J. Hoe elegant waaiert ze in de zee...

zeewier

...het heeft model gestaan voor dit bijzondere ontwerp voor het WTC in New York van NOX (niet gerealiseerd).

WTC

NOX (Lars Spuybroek)

New York

K. Hoe boeiend is dat wat ons draagt, maar we nauwelijks zien..

skelet

...daarbij denk je natuurlijk meteen aan Calatrava...

Museo de las Ciencias Principe Felipe

Santiago Calatrava

Valencia, Spanje

Ons inziens is er geen beter voorbeeld dan de natuur zelf.
In onze ontwerpen streven we er altijd naar zo veel mogelijk bij de natuur aan te sluiten: de gebouwen vormen een onderdeel van de locale natuur. Daarnaast passen we natuurlijke technieken toe die energiebesparing opleveren het leefcomfort verbeteren.

4. Mini-college: biomimetica - de hogere wiskunde

2011-09-02T10:23:00.000+02:00

Onze 4e mini-college is een minder bekende (dan de 3e over C2C).

De natuur heeft bijzonder interessante technieken gevonden om zo efficiënt mogelijk met middelen om te gaan. We beginnen al onze lezingen en presentaties dan ook met:
"Als er een betere oplossing te vinden is, dan heeft de natuur deze ongetwijfeld al gevonden."
Aristoteles

Opbouw romanesco (torentjes bloemkool) volgens de Gulden Snede

De romenasco, ananas, zonnebloem, dennenappel, cactussen, enz verdelen hun schubben/bladen/pitten langs een spiraal die allemaal de verhouding 1.618 hebben! Dit hebben we de gulden snede genoemd. Het hiervoor is Φ (phi, niet te verwarren met pi: π). Het intrigerende is dat bijvoorbeeld de zonnebloem zo het maximaal aantal pitten in de cirkel krijgt. De bladeren van de cactussen vangen zo optimaal zon omdat ze zo min mogelijk in elkaars schaduw zitten.

Spiraal van pitten volgens de Gulden Snede

Gezien oude culturen een nauwere band hadden met de natuur zien we de De Gulden Snede ook vaak terug in hun architectuur:

De fibonacci reeks ken je vast ook: 0,1,1,2,3,5,8 (0+1=1, 1+1=2, 1+2=3 etc). De verhouding tussen deze getallen gaat zich steeds meer verhouden volgens de gulden snede naar mate de getallen groter worden!

Gulden Snede in de Mona Lisa

Er zijn theorieën die beweren dat ook de verhouding van je lichaam volgens deze reeks te beschrijven is: vingerkootje lengte 1, verhoudt zich tot vinger lengte 3 en hand 5....

Leonardo da Vinci was daar bedreven in. Zolas je zelfs ziet in de Mona Lisa!

Wereldberoemde tekening Leonardo da Vinci

Ook Le Corbusier, wereldberoemde architect en ontwerper van meubelen, maakte veel gebruik van de getallen uit de Fibonacci reeks. Hij tekende het lichaam volgens deze getallen:

De getallen uit de
Fibonacci reeks zijn gebruikt:
432 + 698 = 1130

Dit paste hij ook toe in zijn ontwerpen.
De Gulden Snede wordt ook wel de 'goddelijke verhouding' genoemd omdat we alles volgens deze verhouding mooi vinden (ook filmsterren als Tom Cruise, Shakira).
Le Corbusier beweerde dat als je gebouwen in die verhouding bouwt of de gevelindeling zo opzet je ultieme prachtige architectuur kreeg!

Daar hebben we toch een beetje twijfels over. Natuur is driedimensionaal. In een plat vlak is de Gulden Snede goed op te zetten, wordt het 3D en dus van alle kanten bekeken, wordt het toch een ander verhaal. Bovendien is het doel van Moeder natuur niet om alles in de Gulden Snede weer te geven, maar door evolutie is gebleken dat deze verhouding simpelweg het meest efficiënt en meest functionele resultaat oplevert: de beste vorm voor zijn functie zodat met zo min mogelijk (bouw)materiaal zo efficiënt mogelijk gebouwd kan worden!

Volgende keer gaan we daar verder op in en laten we zien hoe wij kunnen leren van de natuur, ook in onze architectuur!

3. Mini-college: Cradle to Cradle - eenvoudige beredenering

2011-08-31T11:48:00.000+02:00

Het derde mini-college over duurzaam bouwen gaat over een heel populaire en commerciële filosofie Cradle to Cradle (van wieg tot wieg), ook wel C2C.

Scheikundige Michael Braungart die samen met de architect William McDonough industrie en duurzaamheid bij elkaar hebben gebracht, weet het ook eenvoudig te verwoorden:
Stel je zelf bij ieder product de volgende drie vragen:

Is het op te eten?
Is het bio-afbreekbaar of te recyclen zonder kwaliteitsverlies?
Is het te verbranden om energie op te wekken?

Kan je hier 'ja' op antwoorden , dan draagt het bij aan een toekomst vol schone, duurzame producten, stelt hij.

Ontwerp elk product zo dat het vanaf
de wieg niet in het graf, maar weer in een nieuwe wieg komt.

Zo vormt het afval weer voedsel en zijn de kringlopen rond (en dus gesloten).

Zoals waarschijnlijk bekend bestaat C2C uit twee kringlopen, de biologische en de technologische. Die moeten gescheiden blijven, dus geen hybride producten. Hieronder twee voorbeelden van de twee kringlopen, die te pas en te onpas overal opgeplakt worden.

Als ecologisch architect streven wij zoveel mogelijk naar de Biosfeer, de natuurlijke kringloop. Gebruik van natuurlijke of biobased materialen. Al zijn er wel heel mooie producten op de markt gekomen uit de technosfeer: biofoam

Cradle to Cradle geeft certificaten uit voor producten en projecten. Ze zijn er heel streng in (dus hun certificering betekent ook echt iets!) en aangezien het heel lastig is de hele keten, met alle toeleveranciers, vervoer etc. C2C te maken, zijn er 3 gradaties: brons, zilver, goud. Een certificaat verkrijgen kost veel geld, dus als een bedrijf er geen heeft, wil niet zeggen dat het deze niet verdient!

Er zijn veel bouwplannen voor C2C in Nederland: Friesland, Almere, Limburg, Hoofddorp, Wageningen

Semi ondergrondse guesthouses

2011-08-30T15:52:00.000+02:00

Een project in de initiatieffase. Een 15 tal semi ondergrondse guesthouses. Ondanks het prille stadium laten we jullie graag vast de eerste maquette zien!

Woonzorg De Wende

2011-08-30T15:41:00.000+02:00

We zijn er al een tijdje mee bezig, het begint nu echt vorm te krijgen.
Een initiatief vooe een kleinschalige woonzorg op een oude boerderij aan de Haterse Vennen vlakbij Nijmegen. In "Hofstede De Valenberg" ontwikkelen onze opdrachtgevers woonzorg De Wende.

Parkwoning - Onderzijde dakoverstek

2011-08-29T11:51:00.000+02:00

Na de bouwvak is de aannemer Van Engen weer hard van start gegaan. Onderzijde dakoverstek ziet er fraai uit!

Fraai houtwerk in het zicht!

De steiger ontneemt het zicht, maar de vorm wordt steeds helderder!

2. Mini-college: duurzaamheid met je boeren (gezond) verstand

2011-08-29T11:43:00.000+02:00

"Ja hoor, dit is duurzaam" krijg je te horen bij nagenoeg elk product. Het is alleen niet altijd duidelijk of dat echt zo is.

Een paar geinige voorbeelden uit de praktijk:

"Wij zijn ook duurzaam:"

"omdat onze kunststof kozijnen heel lang meegaan..."
"omdat we zulke mooie ontwerpen maak, wordt het nooit afgebroken..."
"ja, dat is hip tegenwoordig, dus zetten we het er ook op..."
"we hadden zonnepanelen op het dak gepland, maar ik vind ze niet mooi..."
"uhh... uhhh...uhhh.... ja, je kunt het recyclen..."

Mooi voorbeeld: Een duurzaam mobieltje kan helemaal niet

De theorie van de Trias Ecologica daargelaten, kun je altijd met je boerenverstand logisch redeneren. Het is ecologisch als het:

hergroeibaar is
lokaal gewonnen
niet/tot minimaal behandeld is.

Enkele voorbeelden van ecologisch isolatiematiriaal:

Wol: hoge isolatiewaarde, vrij prijzig,
niet echt gangbaar

Houtvezel: hoge isolatiewaarde, betaalbaar,
wordt veel gebruikt

Vlasvezel van het gewas vlas:
goede isolatiewaarde,
goed betaalbaar, wordt veel gebruikt

Cellulose van gerecycled papier:
goede isolatiewaarde,
goed betaalbaar, wordt regelmatig gebruikt

1. Mini-college: Trias Ecologica: de theorie achter ecologisch bouwen

2011-08-26T15:06:00.000+02:00

Elke cursus begint met een stukje droge theorie:

Alle methoden van duurzaam bouwen (Cradle to Cradle, passief bouwen, duurzaam bouwen, CO2 neutraal, energie neutraal, biobased, biorenewable en ecologisch bouwen) zijn terug te voeren naar de Trias Ecologica van Kees Duijvestein.

De uitgangspunten van de Trias Ecologica zijn heel eenvoudig

Dus zorg dat er zo min mogelijk materiaal, energie enzovoort IN een object gaat bij het bouwen en dat er, eenmaal gebouwd, zo min mogelijk weer UIT het gebouw stroomt. In schema (van 't Lente Akkoord):

IN	UIT
Voorkom onnodig gebruik • meer dan goed isoleren • zuinige apparaten	Voorkom afval • levensduur • repareerbaarheid • herbruikbaarheid
Gebruik hernieuwbare bronnen • zon (verwarming, PV. daglicht) • wind, waterkracht, biomassa • Hergroeibaar materiaal	Recycle afval • demontabiliteit • voorkom downcycling*
Gebruik eindige bronnen verstandig • zuinig • efficient	Verwerk afval verstandig • schoon • denk aan later gebruik

*Downcycling: door het recyclen vermindert de kwaliteit van het product.

Daaraan kunnen we toevoegen:

Je kunt ook gebruik maken van actieve zonne-energie d.m.v. zonnecollector/panelen.
Je hoeft nooit bij punt 3 te komen: een energie neutraal huis haalt in de winter al zijn energie uit duurzame bronnen en geeft deze in de zomer terug, als duurzame leverancier.
Door tijdens het ontwerpen rekening te houden met toekomstige veranderende wensen, voorkom je afval en kosten.

Hoe wij alle technieken hypothetisch toepasten in een Moderne Twentse Hoeve, waardoor hij volledig autarkisch wordt:

Als je helemaal tot hier bent gekomen kun je ook nog hier klikken als je nog meer wilt zien van deze autarkische hoeve.

Volgende keer minder droog spul.

0. Mini-colleges: spoonfeeding over ecologisch bouwen

2011-08-25T10:13:00.000+02:00

Ondanks het feit dat we ons best doen, zweeft er nog veel te veel onbekendheid rond het ecologisch bouwen. Alhier nog een steentje in de rivier van onze kant!

In de komende weken zullen we elke week onze specialistische kennis met je delen en verschillende kanten van het ecologisch bouwen en architectuur belichten.

De mini-colleges kun je volgen door je e-mail in te vullen en via Feedburner te bevestigen. Er zullen geen andere berichten verstuurd worden dan de blogupdate. Als je niet meer wilt volgen, kun je je weer afmelden. Je kunt onze updates ook krijgen via twitter en Facebook.

Alle colleges beginnen met een nummer op onze blogsite. Deze is het intro, dus nummer 0.

Je kunt in elke willekeurige week aanhaken. Wanneer de reeks voltooid is, zullen we hem nog een keer wekelijks laten 'draaien' en volg je de eerdere colleges vanzelf.

Inmiddels zijn we bij mini-college 16

Groendak.....wat staat 'ie er prachtig bij op het woonhuis in De Buitenkans

2011-08-01T12:16:00.000+02:00

Een sedumdak is isolerend en beschermend voor je dak...

...en maakt ook een prachtige natuurlijke aanvulling op je woonhuis!

Meer foto's van de woning hier op onze website.

Even een update

2011-07-20T16:10:00.000+02:00

Waar zijn we nu eigenlijk mee bezig??
Vanuit ecologisch oogpunt een diepe vraag...maar wij houden het maar bij ons werk.
We zijn verhuisd op 1 juli 2011 naar ons nieuwe kantoor en daardoor wat achter met jullie informeren! Voor de opening hadden we een lijst opgesteld met wat we nu eigenlijk mee bezig zijn. Hier voor jullie ook de lijst als update:

Kantoorupdate:

Steven van Leeuwen is ons team komen versterken als bouwkundig tekenaar en architect in opleiding.
Fabio van de Schoor komt ons team per september versterken als stagiair.

The office...

...en Steven

Onlangs afgeronde projecten

Boerderij, Dalfsen: vervallen boerderij verbouwd tot woonhuis en werkatelier
Driehoekhuis, Nieuw Leyden: stadswoning met leefruimte op tweede verdieping
Woonhuis aan de Vecht, Vreeland: traditioneel ontwerp geëcologiseerd

Projecten waar aan gewerkt wordt

Houten Parkwoning, Almere: een vrijstaande houten woonhuis aan het park
Boerderij, Wamel: ecologische verbouwing van een boerderij
Uitbreiding woonhuis, Nijmegen: onderdeel van een beschermd stadsgezicht
Uitbouw woonhuis, Gassel: ecologische uitbouw aan een woonhuis
Bijgebouw, Overasselt: karakteristiek gevormd bijgebouw
Vrijstaand woonhuis, Zierikzee: woonhuis aan een dijk met klimmuur
Vrijstaand ecologisch woonhuis, Lelystad: in opdracht van de gemeente
Clubgebouw scouting, Wijchen: duurzaam clubgebouw op het water
Woonzorgboerderij, Overasselt: in een boerderij komen een zestal zorgwoningen
Biobased woonhuis, Sprundel: een zelfvoorzienend eenlaags woonhuis
Kinderdagverblijf/BSO, Nijmegen: in de uiterwaarden komt een buitenschoolseopvang

Kennisdeling

Lecture Building materials TU Eindhoven
Mogelijk lecture op symposium duurzaam bouwen in Kuala Lumpur, Maleisië op uitnodiging van de TU Delft
Nieuwe blog over Animal Architecture op De Architect.nl
Deelname De Olifantenkooi YD2M. Initiatief om 10 jonge architecten en 10 jonge ontwikkelaars samen te laten werken.

To be...
Tenslotte hebben we nog ongeveer 10 aanvragen binnengekregen voor projecten. Van woningbouw CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap), via rijksmonumenten tot guesthouses...

We'll keep you posted! Je kunt ook op de hoogte blijven via Twitter Facebook LinkedIn

It's official: we zijn verhuisd naar ons kantoor op de Van Goorstraat 4 te Nijmegen!

2011-07-14T12:39:00.000+02:00

U bent van harte welkom...

...op onze nieuwe werkplek...

...of voor overleg in het bos...

...en deze is prachtig voor je jas...

...en daar moest natuurlijk even op gedronken worden!

Parkwoning - Begane grond en eerste verdieping

2011-06-30T10:21:00.000+02:00

Houtskeletbouw, dus dat vliegt de lucht in!

De erker op de begane grond

Effe een paar Douglas balkjes...

De vorm komt er goed in!

En tenslotte aan de park kant, dat wordt fraai!

Huis aan de Vecht opgeleverd!

2011-05-26T13:49:00.001+02:00

De transformatie is voltooid!

Deze opdrachtgevers begonnen met een traditionele architect. Onderwijl besloten ze ecologisch te willen bouwen. Wij hebben de opdracht overgenomen en het traditionele ontwerp omgezet oa. met biobased materialen in een ecologisch, gezond, duurzaam woonhuis.

zij-aanzicht (zie de Vecht erachter)

mooie pen-gat verbindingen die de aannemer niet mocht afzagen van de opdrachtgevers

robuste authentieke elementen in een strak gestucte nieuwbouwwoning

lief kamertje voor dochterlief

ook zoonlief heeft een lichte kamer met prachtig uitzicht

De vloer ligt nog even verticaal

Klik hier voor meer informatie over deze woning op onze website.

Parkwoning - Schelpen en watertank

2011-05-10T09:07:00.000+02:00

Met dank aan de buren, die fungeren als onze plaatselijke fotograaf, een mooi zicht op de bouw van de Parkwoning. We zien dat de kelder en de schelpen er in zitten. Het zwarte monster wat je ziet liggen verdwijnt onder de grond en is de hemelwateropvang voor hergebruik voor de toiletspoeling bv.

Boerderij Dalfsen - Warmtepomp

2011-05-10T09:03:00.000+02:00

De warmtepomp zit er in. Er was nog wat miscommunicatie tussen de leverancier van de 'dunne' vloerverwarming boven, de traditionele vloerverwarming beneden en de leverancier van de pomp. Ook had de leverancier indertijd in de vrieskou buiten de aansluitingen verkeerd om gezet, maar gelukkig werkt alles nu uitstekend!

Nu ook de meubels verschijnen wordt het echt een fraaie ruimte! Maar inderdaad: de oude nieuwe kozijntjes moeten nog komen...

Mooi de verhouding tussen oude gebinten en strak gestuukte poeren!

Parkwoning - En ook hier fijn de fundering erin!

2011-05-09T13:54:00.000+02:00

Driehoekhuis - De lift voor de boodschappen...

2011-05-09T13:51:00.001+02:00

Driehoekhuis - ...en het trappenhuis zonder trap.

2011-05-09T13:50:00.000+02:00

BuitenSchoolseOpvang Het Struinparadijs

2011-04-27T15:02:00.000+02:00

En, staat het Struinparadijs er nu al wel of nog niet?

Struin speelt elke dag met de kinderen in de natuur. Wij mogen hun nieuwe gebouw ontwerpen. Het zal helemaal opgaan in de natuur waarna we straks nagenoeg dezelfde foto's kunnen laten zien! Een mooie opdracht weer! Voor meer info over Struin www.struin.nl

Wat is het huis van Marc en Madeleine mooi geworden.

2011-04-27T14:21:00.000+02:00

Al is de oplevering al maanden achter de rug, het is altijd leuk om weer eens te (laten) zien hoe het uiteindelijk geworden is:

...de woonkamer...

...vanachter het kookeiland...

...het meest blij is Madeleine nog met de berging... zo blijft de keuken lekker opgeruimd...

zonverlichte trap

...de prinsessenkamer...

...met geheim deurtje...

...de jungle kamer met slingertouw! Hangt de aap nou aan het touw?

...badkamer met grote tegels...

...de rolletjes in de muur...

...helemaal af!

Wil je nog meer zien van deze woning kijk op Almere de Buitenkans. Deze opdrachtgevers hebben zelf een weblog bijgehouden waarom heel veel waardevolle informatie en ervaringen staan: debuitenkans.web-log

Boomhut

2011-04-15T14:43:00.000+02:00

Zo even met en voor de kinderen een boomhutje gemaakt... Hier nog wat foto's

Parkwoning - Zo die zitten erin!

2011-04-15T09:04:00.000+02:00

Zo, de palen zitten erin, nu nog een woonhuis erop.

Capita Selecta Lectures - Building Materials

2011-04-08T14:00:00.000+02:00

We zijn door de Technische Universiteit ie Eindhoven gevraagd om een lezing te houden tijdens hun Capita Selecta Lectures - Building Materials over biobased building.
Klik op de afbeelding voor het grote affiche!

Zelfbouw festival Almere, 22 en 23 april

2011-04-08T13:39:00.000+02:00

De gemeente Almere heeft ons uitgenodigd om deel te nemen aan het eerste Zelfbouwfestival te Almere. Uiteraard gaan wij het Thema Duurzaamheid invullen, samen met een van onze opdrachtgevers tijdens de Themasessies en in een stand.

Parkwoning - De eerste paal!

2011-04-08T13:13:00.000+02:00

Daar liggen ze dan...

Aan de ene kant een oplevering, aan de andere kant de eerste paal! Eindelijk zijn we begonnen met de houten Parkwoning in Almere.

...en daar gaat de eerste!

En deze wilde ik jullie ook niet onthouden. Gezien vanuit het park, waar de eerste bomen geplant zijn

Driehoekhuis - Oplevering....

2011-04-08T11:57:00.000+02:00

De laatste loodjes: schilderwerk, stucwerk en de tekst op de muur!

De aannemer heeft het Driehoekhuis in Leiden opgeleverd! Jens en Sandra moeten zelf nog wel het een en ander doen. Ook moet de schilder de boel nog afwerken en het turf moet nog op het dak!

Jens en Sandra brengen bijvoorbeeld zelf de binnenwand isolatie en installatiezone aan! En ook de buizen voor het centrale stofzuigersysteem!

Blogger De Architect

2011-04-08T11:47:00.000+02:00

Vanaf maart is Daan ook blogger bij de website van De Architect!

ORGA architect op de Eigen huis bouwen beurs - 1, 2 en 3 april

2011-03-28T19:45:00.000+02:00

Ook dit jaar zullen we op de Eigen huis bouwen beurs staan in Utrecht op 1, 2 en 3 april. We staan er met een stand met maquettes en materialen.
Bovendien houden we iedere dag om 13.30 een lezing over ecologisch en biobased bouwen!
Tot dan, zou ik zeggen!

Woonboerderij Wamel - nieuwe opdracht

2011-03-28T19:30:00.000+02:00

Onlangs zijn we ook begonnen met de verbouwing van een boerderij in Wamel. Een mooi project!

Archined

2011-03-28T19:22:00.000+02:00

Vanaf heden zijn we ook Archined correspondent. Bekijk hier ons eerste artikel!

Driehoekhuis - En dan is de steiger weg...

2011-03-28T18:48:00.000+02:00

Zo, de steiger is weg. Wel nog wat uitloging van kalk op de gevel, maar dat trekt weg. Er moet nog een stukje gevoegd worden en uiteraard wat schilderwerk aan de kozijnen. Maar hij komt goed in zicht!
En zeker de ronding!! Bijna een beetje Amsterdamse School...

Ook het stukje schuin dak is keurig strak geworden door het gebruik van chaperonpannen ipv nokpannen.

Driehoekhuis - luchtdichting

2011-03-28T18:46:00.000+02:00

Nauwkeurige luchtdichting!

De opdrachtgevers gaan zelf binnen nog hard aan de slag. Allereerst zijn ze begonnen met alle naden tussen de bouwdelen te tapen, om de luchtdichting te optimaliseren.

Expert Club Green

2011-03-28T18:21:00.000+02:00

Sinds kort zijn we officieel Expert op Club Green op het gebied van biobased bouwen. Club Green is een kennisplatform op het gebied van duurzaamheid.

Van bijgebouw naar werkruimte

2011-03-28T18:17:00.000+02:00

Onlangs opdracht gekregen voor het verbouwen van een bijgebouw naar een werkruimte. Van binnen gaan we het openmaken en uiteraard veel licht naar binnen brengen. Van buiten gaan we wel het buitenleven uiterlijk behouden.

Woonhuis Vreeland - Interieur

2011-03-28T18:13:00.000+02:00

Het woonhuis in Vreeland nadert voltooiing... dat zien we ook aan het interieur! Hier zien we de houtconstructie in de master bedroom, fraai!

Woonhuis Vreeland - Koudebrugonderbreking

2011-03-28T17:20:00.000+02:00

Op de gevel zit de houtvezel rondom als koudebrugonderbreking. Nu kunnen de houtskeletbouwframes van binnenuit ook vol geblazen worden met cellulose isolatie.

Woonhuis Vreeland - De laatste loodjes... weer recht!

2011-03-28T17:07:00.000+02:00

Zo de leidingen komen weer haaks naar buiten, dat zal het energiebedrijf op prijs stellen!

Ecologisch woonhuis Almere - je bent nooit klaar...

2011-03-06T13:49:00.000+01:00

De lamp in het trapgat

Het woonhuis in Almere, wat volop in de media is, is eigenlijk nog niet helemaal klaar. Maar dan direct ook de vraag of je ooit klaar bent? Zie het weblog van de opdrachtgevers!

Boerderij Dalfsen - Een 'holy-shit' entrance....

2011-03-06T13:45:00.000+01:00

"Het wordt een echte holy-shit-entrance." Zo omschreef de opdrachtgever de deel, nu het gestucd is en de gebinten en hanenbalken fraai eruit komen. Daar kan ik weinig aan toe voegen....

Driehoekhuis - Bijna kan de steiger weg

2011-03-01T08:53:00.000+01:00

Door het slechte weer (dan weer kou, dan weer nat), wordt het plakken van het dak wat vertraagd. Daardoor moet de steiger blijven staan en kan het metselwerk bij het woonhuis in Nieuw-Leyden nog niet gevoegd worden. De voeger daalt immers tegelijk met de steiger naar beneden. Toch wordt het metselwerk al weer meer zichtbaar, als een cadeautje dat langzaam uitgepakt wordt.

Woonhuis Vreeland - De laatste loodjes...

2011-02-24T18:43:00.000+01:00

Het energiebedrijf keurde de leidingen af, dat was even schrikken. De aansluitingen vormen wel een kritiek pad: aansluiten, verwarmen, stukwerk drogen, eiken vloeren leggen...
De leidingen moeten loodrecht op de betonfundering staan, waarom? Weet niemand... De aannemer had ze juist zo gelegd omdat het energiebedrijf ze dan eenvoudig aan het bestaande net kan aansluiten.
De oplossing: een hoek aanstorten zodat de leidingen loodrecht uit de aangestorte hoek komen.
Tja de regels, hè?

Woonhuis Vreeland - Oeps, de afvoer van de haard...

2011-02-24T18:38:00.000+01:00

Daar kregen Sven en Astrid bijna een hartverzakking. De aannemer had geen rekening gehouden met de afvoer van de haard, dus dan maar de eiken balk onder stempelen en doorzagen...! Gelukkig had hij ook al bedacht om de strakke open haard te metselen en zo de balk weer op te vangen.

Het ziet er nu wel wat vreemd uit...

Woonhuis Vreeland - Dakpannen leggen

2011-02-24T18:35:00.000+01:00

Daar gaan eindelijk de pannen op het woonhuis in Vreeland, nu het weer het toelaat.

ORGArchitect in de vakbladen!

2011-02-20T20:50:00.000+01:00

Ook de publiciteit blijft lopen. Verschillende artikelen geschreven en benaderd voor verschillende bladen. Niet alleen over projecten, maar ook over duurzaamheid en ecologisch bouwen in het algemeen. Bekijk ze hier allemaal!

In BouwIQ van februari....

...en in Roofs van februari.

Boerderij Dalfsen - Voorhuis zo goed als gereed!

2011-02-20T20:47:00.000+01:00

Het voorhuis is ondertussen zo goed als gereed! Dat is mooi strak!

Boerderij Dalfsen - Dak op deel

2011-02-20T20:46:00.000+01:00

Ondertussen ook het dak op het deel van de boerderij in Dalfsen!

Woonhuis Vreeland - Dag buurman....

2011-02-20T20:35:00.000+01:00

Het woonhuis in Vreeland schiet ook al aardig op.

Mmmm, toch aardig dichtbij, die buren.
Gelukkig zijn het allervriendelijkste mensen!

Maar kijken we opzij, toch prima uitzicht!!

Driehoekhuis - Panorama-raam

2011-02-20T20:31:00.000+01:00

Tenslotte wil ik jullie het panorama-raam met het (nu nog verstoorde) uitzicht vanuit de keuken ook niet onthouden!

Driehoekhuis - Hier komt de driehoek op neer...

2011-02-20T20:28:00.000+01:00

Meer hoef ik er niet over te zeggen...

Driehoekhuis - metselwerk gereed

2011-02-20T20:24:00.000+01:00

Het weer laat het weer toe, dus het metselwerk is zo goed als klaar en het woonhuis krijgt vorm!

Presentatie Biobased Bouwen

2011-02-20T20:17:00.000+01:00

Ik zie nu dat het al bijna een maand geleden is dat ik er wat opgezet heb..., dus snel de boel aanvullen:
Allereerst de presentatie over Biobased bouwen tijdens het seminar in Utrecht. Die ging prima (al zeg ik het zelf...) Hier kan je hem vinden!

Boerderij Dalfsen - Vloerverwarming op de verdieping

2011-01-27T15:24:00.000+01:00

In de woonboerderij in Dalfsen hebben we minder ruimte, daar leggen we boven een uiterst dunne vloerverwarming, 20mm dik. Bestaande uit fermacell platen met een groef, waarin de leidingen komen.

Woonhuis Vreeland - Vloerverwarming

2011-01-27T15:20:00.000+01:00

Nu begint het op te schieten. De heren druk bezig met de vloerverwarming in het woonhuis. Vrijdag komt de dekvloer, dus dan moet hij er wel inzitten.
Lage temperatuurverwarming (LTV) is niet alleen een stuk comfortabeler, maar bovendien LAGE temperatuur, dus energiebesparing. Tenslotte ook geen stofdwarreling. LTV is infrarood verwarming, zoals de zon. Denk aan een koude lentedag, de lucht is relatief koud, maar de zon straalt jou aan, dus lekker warm. Hetzelfde principe. De massa van de vloer (of wand) straalt jou aan dmv infrarood, dat is comfortabel. Tenslotte ook nog weinig tocht, er vindt immers niet veel luchtverplaatsing plaats.
Zie ook Hoe bouwt ORGArchitect?

Biobased bouwen

2011-01-21T11:12:00.000+01:00

Onlangs lekte uit via de NRC dat het kabinet drie speerpunten heeft op het gebied van duurzaamheid:

"...Minister Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) heeft beleid ontwikkelt om van Nederland een topland te maken op het gebied van drie duurzame technologieën: windenergie op zee, zonnepanelen en de zogeheten biobased economy, waarin aardolie wordt vervangen door plantaardig materiaal (houtsnippers, landbouwresten, algen)..."

Aangezien de bouwwereld een groot deel van de economie uitmaakt, wil het Ministerie van EL&I het speerpunt Biobased Economy op de Internationale Bouwbeurs in Utrecht uitrollen. ORGA architect is gevraagd om tijdens een seminar op 8 februari te spreken over Biobased Bouwen en hoe dat mainstream kan worden.

ORGA architect in De Architect: Architectuur als sociale kunst!

2011-01-19T22:05:00.001+01:00

Boerderij Dalfsen - Steens muurtje isoleren

2011-01-19T21:50:00.000+01:00

Kijk, dat is pas isoleren!

Het dak ligt van het deel, maar in het voorhuis van de boerderij begint het er op te lijken. De 'ruime' houtvezelisolatie gaat tegen de muur. Daar kunnen we direct op stuken, dan schiet het op!

Boerderij Dalfsen - Oude en nieuwe gebinten

2011-01-19T21:43:00.000+01:00

Oud gebint, nieuwe schoren met pen-gat verbindingen.

Zo, eerst de oude gebinten hersteld in de boerderij in Dalfsen. Oud en nieuw mag best door elkaar gezien worden, dat verteld de historie van de boerderij. Uiteraard zullen ze nog wel geschuurd en geolied worden.

Oude dak wordt verstevigd

Het riet is verwijderd, de bestaande balken worden verstevigd en alle hanenbalken komen weer terug.

Driehoekhuis - is dat hout of is dat hout?

2011-01-19T21:36:00.000+01:00

De kruising tussen de verschillende overspanningsrichtingen.

Een driehoek maakt toch leuke hoeken!